Kalo te përmbajtja
Fjalor Shqip

Fjalor i gjuhës shqipe

    MIRË

    Ias.
    1. E mira; kund. të keqtë: e mori me të mirë (fëmijën); i foli me të mirë i foli me të butë.
    IIf. sh.
    1. (Të) gjendje e kënaqshme; diçka e mirë (sjellje, shërbim, synim etj.); ana e mirë, vetia e mirë e diçkaje; të qenët i mirë; nder; përfitim; mirësi; kund. e keqja: ka bërë të mira; i ka ardhur e mira te dera; e mira e të mirave gjëja më e mirë; të mira materiale; vij për të mirë; për të mirën e përgjithshme; ia di për të mirë; është me të mirat është në qejf ose në humor; të marrtë e mira! (ur.) të vajttë mbarë!; të gjettë (të priftë) e mira! (ur.); ju ardhshim për të mirë! (ur.); të gjitha të mirat! (ur.); as e mira, as e keqja nuk harrohen (fj. u.). 2. mit. fatia. 3. euf. sëmundja e tokës, epilepsi: i ra e mira.
    IIImb.
    1. Që ka cilësi a veti të pëlqyeshme ose jo të këqija (për një mall, për një prodhim etj.); i dobishëm dhe me vlerat e duhura; i bukur, i rregullt e pa të meta; që i përmbush kërkesat tona; që të kënaq kur e sheh, kur e ha, kur e pi, kur e nuhat etj.; kund. i keq, i lig: ushqim (djathë) i mirë; verë (raki) e mirë; vaj i mirë (bised.) vaj ulliri; stof i mirë; këpucë të mira; tokë e mirë për grurë; film i mirë; zakon i mirë; me shije (me erë) të mirë; kushte të mira pune (jetese); gjendje ekonomike e mirë; përcjellës i mirë i elektricitetit (elektr.); oda e mirë oda e miqve; dyshi i mirë dyshi spathi (në lojën e letrave); ditën (natën) e mirë! (ur.).
    2. Edhe fig., që të gëzon a të krijon një gjendje të ngritur shpirtërore; që sjell progres a përparim, që ndjell ose që paralajmëron mbarësi; kund. i keq, i lig: lajm i mirë; fjalë e mirë; kujtime të mira; sjellje e mirë; shenjë e mirë; ka sy të mirë.
    3. Edhe si em. i dashur, i butë, zemërgjerë, i këndshëm etj.; i ndershëm dhe i drejtë; që ka virtyte a cilësi morale të veçanta; i zoti, i aftë në punë a në krijimtari; kund. i keq, i lig: njeri i mirë; djalë i mirë; ka zemër (shpirt) të mirë; mjek (shkrimtar, poet) i mirë; me emër të mirë; trimi i mirë me shokë shumë (fj. u.).
    4. Që është në sasi disi të madhe, i bollshëm, i mjaftueshëm a i plotë: rrogë e mirë; të ardhura të mira; hëngri dy pjata të mira; ka dy orë të mira deri në Shkodër.
    5. Edhe fig. i qartë, i kthjellët; kund. i keq: kohë e mirë kohë e ngrohtë dhe me diell; arsyetim i mirë.
    6. Përdoret për eufemizëm si gjymtyrë e dytë në disa emërtime të pathjeshta, që shënojnë sëmundje: kolla e mirë (mjek.); lia e mirë (mjek., veter.); fshikëza (lulja) e mirë (veter.) plasja.
    IVndajf.
    1. Me cilësi të mirë ose ashtu si duhet; në mënyrë të rregullt, siç na pëlqen e na kënaq; mbarë, bukur; jo keq; kund. keq: punon (prodhon, luan, gatuan) mirë; sheh (dëgjon, shpjegon) mirë; e vendosi mirë; mirë a keq sido që të jetë, aq munda të bëj.
    2. Në mënyrë të hijshme a të moralshme; në marrëdhënie të mira me njëri-tjetrin; me dashuri e me drejtësi, bujarisht, butë etj.; kund. keq; ligsht: sillet (vepron) mirë; e ka mirë (me dikë) shkon mirë me të; i shkon fjala tek ai; nuk e ka mirë nuk vepron si duhet; shkojnë mirë (me njëri-tjetrin); mirë, besa! (iron.).
    3. Në gjendje të mirë ekonomike, shëndetësore a shpirtërore; kund. keq: rrojnë (jetojnë) mirë në fshat; mbahet mirë; udhëtuam mirë; është (shumë) mirë (me shëndet); si jo më mirë shumë mirë.
    4. Në një shkallë të lartë; mjaftueshëm a shumë; plotësisht: u err mirë; e njoh mirë; hëngri (piu) mirë; e ka zënë kolla mirë; doli mirë (bised.) doli faqebardhë; i bëri mirë (ilaçi, këshilla etj.); mirë e bukur ashtu si duhet; plotësisht, krejtësisht; mori notën mirë (në mësim).
    5. Edhe si pasth., bised. iron. përdoret kur miratojmë diçka ose kur urojmë; siç e meriton: mirë e gjeti!; mirë ia bëri!; mirë, le të vijë!; ju bëftë mirë!; mirë se erdhe!; mirë mbetsh!
    6. Si em. diçka e mirë, e mira; kund. keq: bëri mirë e gjeti keq; mori për mirë mori për mbarë.

      Shprehje

      • I bie së mirës (bukës) me shkelm (me këmbë) është mosmirënjohës, nuk di të vlerësojë të mirën që i bëhet; ta marrë e mira! euf. djalli ta marrë!